5 things we can do to our clay to reduce waves in the final product ,5 วิธีที่เราสามารถทำกับดินเหนียวเพื่อลดรอยหยักในผลิตภัณฑ์ขั้นสุดท้าย ดังนี้
1. นวดไล่ฟองอากาศและปรับเนื้อดินให้สม่ำเสมอ การนวดดิน
เป็นขั้นตอนสำคัญที่สุดเพื่อเกลี่ยความชื้นในเนื้อดินให้สมดุลเท่ากันทั้งก้อน และช่วยกำจัดฟองอากาศที่ซ่อนอยู่ภายใน ซึ่งฟองอากาศเหล่านี้เป็นสาเหตุหลักที่ทำให้ดินยุบหรือโป่งพองจนเกิดลอนคลื่นตอนแห้งและตอนเผา
-ดินที่ไม่ได้นวดหรือนวดไม่ทั่วถึงจะมี “ระดับความชื้นและความหนาแน่นที่ไม่เท่ากัน” เมื่อนำไปขึ้นรูปและปล่อยให้แห้ง ส่วนที่มีน้ำมากกว่าจะหดตัวมากกว่าส่วนที่แห้ง ทำให้ผิวชิ้นงานดึงรั้งกันจนเกิดรอยย่นหรือคลื่นบิดเบี้ยว
–ตัวอย่างประกอบ: ก่อนนำดินไปรีดแผ่น หรือขึ้นรูปบนแป้นหมุน ให้ใช้วิธีนวดดินแบบก้นหอย หรือแบบหัวแกะ ประมาณ 20-30 ครั้ง เพื่อเกลี่ยความชื้นในเนื้อดินให้เนียนเท่ากันทั้งก้อน
2. รีดดินสลับทิศทางพร้อมการกดอัดหน้าดิน การกดอัดแผ่นดิน
ด้วยการใช้แผ่นปาดเรียบ ปาดรีดบนผิวหน้าดินหลังจากใช้ไม้รีดดินแล้ว เป็นวิธีจัดระเบียบโครงสร้างอนุภาคดิน ช่วยลบล้าง “ความจำของดิน” ที่เกิดจากการรีดไปในทิศทางเดียว ซึ่งความจำนี้มักจะดึงให้ดินหดตัวจนงอเป็นคลื่น
–ดินเหนียวมี “ความจำ” หากเรารีดดินไปในทิศทางเดียว เส้นใยและอนุภาคของดินจะเรียงตัวไปทางเดียว เวลาแห้งดินจะหดตัวตามแนวแรงนั้นและทำให้เกิดลอนคลื่น การกดอัดหน้าดินจะช่วยจัดระเบียบอนุภาคดินให้แน่นและสมดุล
–ตัวอย่างประกอบ: เวลาใช้ไม้ลูกกลิ้งรีดดินเหนียวเป็นแผ่นเรียบ ให้รีดสลับทิศทางเป็นรูปกากบาท (ขึ้น-ลง และ ซ้าย-ขวา) จากนั้นใช้แผ่นปาดเรียบ ขูดปาดกดลงบนผิวหน้าดินทั้งสองด้าน เพื่อบีบอัดอนุภาคดินให้เรียงตัวกันอย่างหนาแน่น
3. ควบคุมความเร็วในการตากแห้งให้ช้าและสมดุล การคลุมชิ้นงานด้วยพลาสติก
เพื่อควบคุมการระเหยของน้ำให้ช้าลง ช่วยป้องกันไม่ให้ส่วนขอบที่บางและโดนลมแห้งเร็วกว่าส่วนตรงกลาง การตากแห้งอย่างช้าๆ จะทำให้ทุกส่วนของชิ้นงานหดตัวไปพร้อมกัน ผิวงานจึงราบเรียบสม่ำเสมอไม่ดึงรั้งจนเบี้ยว
-สาเหตุหลักที่ชิ้นงานบิดเบี้ยวเป็นคลื่นคือ “ขอบแห้งไวกว่าตรงกลาง” เช่น บริเวณขอบจานหรือปากแก้วโดนลมสัมผัสมากกว่าจึงแห้งและหดตัวไปก่อน ในขณะที่ตรงกลางยังชื้นอยู่ ส่งผลให้เกิดแรงเค้นภายในดึงผิวจนงอเป็นคลื่น
-ตัวอย่างประกอบ หลังจากปั้นเสร็จ ห้ามนำชิ้นงานไปตากแดดหรือเป่าพัดลมโดยตรง ให้ใช้พลาสติกคลุมชิ้นงานไว้หลวมๆ เพื่อจำกัดการระเหยของน้ำ หากทำชิ้นงานทรงแบน เช่น แผ่นกระเบื้องหรือจาน ให้หาถุงทรายหรือถุงใส่ข้าวสารน้ำหนักเบาๆ วางทับไว้ตรงกลางชิ้นงานระหว่างตาก เพื่อช่วยกดให้ชิ้นงานคงความแบนราบราบเรียบไม่กระดกขึ้น
4. เลือกใช้ชนิดดินที่มีเปอร์เซ็นต์การหดตัวต่ำ ดินที่มีส่วนผสมของ Grog
หรือเนื้อดินเผาบดละเอียดผสมอยู่ จะช่วยเพิ่มความแข็งแรงให้กับโครงสร้างดินตั้งแต่ยังไม่เผา เม็ดสากเล็กๆ เหล่านี้จะทำหน้าที่เป็นแกนช่วยยึดเหนี่ยวเนื้อดินรอบๆ ลดอัตราการหดตัวรวม และช่วยระบายความชื้นได้อย่างสม่ำเสมอ ลดความเสี่ยงในการบิดงอ
-ดินบางชนิด เช่น ดินพอร์ซเลน หรือ Porcelain มีความละเอียดสูงและอุ้มน้ำมาก
ทำให้มีอัตราการหดตัวสูง (Shrinkage) และเสี่ยงต่อการบิดตัวได้ง่าย การเลือกดินที่มีส่วนผสมของทรายละเอียด หรือ ดินเผาบด (Grog) จะช่วยทำหน้าที่เป็นโครงสร้างลดการหดตัวและรักษารูปทรงได้ดีกว่า
–ตัวอย่างประกอบ หากคุณต้องการทำชิ้นงานที่มีลักษณะแบน กว้าง หรือชิ้นงานขนาดใหญ่ ให้เลือกใช้ดินสูตรที่มี อัตราการหดตัวต่ำกว่า 12% หรือเลือกดินที่มีส่วนผสมของ Grog ผสมอยู่ จะช่วยลดโครงสร้างระลอกคลื่นตอนแห้งและตอนเผาได้ดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัดครับ
5. ทำฐานรองรับชิ้นงานเพื่อกระจายน้ำหนัก การตกแต่งเชิงก้นชิ้นงาน (Foot Ring) โดยเฉพาะชิ้นงานที่มีพื้นที่ก้นกว้างและแบน การขูดแต่งฐานรองรับจะช่วยยกตัวชิ้นงานให้ลอยเหนือแผ่นรองเล็กน้อย ช่วยลดแรงเสียดทานระหว่างที่ดินกำลังหดตัว และช่วยกระจายน้ำหนักเพื่อป้องกันไม่ให้จุดกึ่งกลางของชิ้นงานยุบหรือแอ่นตัวขึ้นมาเป็นระลอกคลื่น
-ชิ้นงานที่มีก้นแบนราบสนิทกับพื้น (เช่น จานหรือถาดขนาดใหญ่) เวลาแห้งหรือเข้าเตาเผา ผิวหน้าดินจะเกิดแรงเสียดทานกับแผ่นรอง ทำให้ดินขยายหรือหดตัวไม่สะดวกจนโก่งเป็นคลื่นตรงกลาง
–ตัวอย่างประกอบ: ในขั้นตอนที่ดินแห้งหมาด (Leather-hard) ให้คว่ำชิ้นงานแล้วขูดทำ “เชิงก้นภาชนะ” หรือแปะเส้นดินทำเป็นขารองรับรอบๆ การทำขารองจะช่วยยกตัวจานขึ้น ลดแรงเสียดทาน และช่วยกระจายน้ำหนักไม่ให้ตรงกลางแอ่นหรือยุบตัวเป็นคลื่นระหว่างโดนความร้อนในเตาเผาครับ
